Derek
|
................................................. //DOCUMENTAIRE// Regie: Isaac Julien Recensie: Anne Chlosta .................................................
|
 |
Derek Jarman is niet dood, kijk maar om je heen. Ode aan een overleden vriend. Wonderschoon gesprek tussen een dode en een levende kunstenaar. Een nog altijd tastbare Derek Jarman. Wat is dit ontzettend knap gedaan. Ik zit nog na te tintelen van ontroering en verwondering. Derek is een documentaire van Isaac Julien en Tilda Swinton over de in 1994 aan AIDS overleden regisseur, schilder, schrijver en tuinier Derek Jarman. Swinton was jarenlang aan Jarmans zijde als muze, vriendin en zielsverwant. Op sprankelende en overtuigende manier schakelt de documentaire heen en weer tussen heden en verleden. In een nog nooit eerder vertoond interview met Jarman uit 1991, toen hij al ziek was, maken we hem mee als een ongelooflijk fascinerende man, die met verve over zijn kunst praat, de wonden uit zijn eigen verleden niet schuwt, en die tegelijkertijd zo doordrongen is van liefde en van empathie voor mensen die anders zijn dan anderen, omdat hijzelf dat ook altijd is geweest. In het heden wandelen we met Tilda Swinton door Londen en horen we haar zelfgeschreven voice-over, gesproken als een poëtische brief aan Derek. Soms wordt de voice-over net iets te lyrisch en betekenisvol, maar toch trek je hem, omdat de beelden eronder zo ontzettend eenvoudig en nuchter zijn. Zo krachtig. We vliegen langs Jarmans films en maken tegelijkertijd een reis door zijn leven. Daardoor krijgen we een heldere kijk op de samenhang tussen zijn bewogen leven en zijn films, die nog steeds een enorme visuele aantrekkingskracht uitoefenen. Jarmans films zijn juwelen, schilderijen vol van kleur en compositie. Droombeelden haast, waar iedere kijker zijn eigen schilderij van kan maken. Door het overweldigend eerlijke interview komt niet alleen Derek Jarman heel dichtbij. Je krijgt ook een hele persoonlijke inkijk in het Groot-Britannïe van de jaren '50. Door Jarmans aanstekelijke manier van vertellen kun je bijna zelf ervaren hoe moeilijk het toen was als homoseksueel: hoezeer er moest worden gevochten, altijd maar door, hoeveel moed het kostte om open te zijn over wie je was en van wie je hield. Vanaf het eerste moment raakte ik in de ban van deze documentaire. Ik weet zeker dat ik de beelden nog een keer wil zien, de stem van Tilda Swinton nog een keer wil horen. Dat ik de uitspraken van Derek Jarman wil opsnuiven en opschrijven, en natuurlijk, al zijn films (nog een keer) wil gaan zien. Wat ontzettend, ontzettend jammer en vreselijk voor de kunsten dat deze man niet meer leeft. En wat ontzettend goed dat hij een zielsverwant heeft als Tilda Swinton, die zich met deze documentaire over de dood heenzet en gewoon weer met haar oude vriend in gesprek gaat. Derek Jarman is niet dood, kijk maar om je heen. |
